Trả lời ngắn: Vốn lưu động là tiền để tiệm trả lương, tiền thuê, nguyên liệu, điện nước trong những tháng doanh thu chưa đủ bù chi phí. Với tiệm bánh mì nhượng quyền, nên dự trù tối thiểu khoảng 3 tháng chi phí cố định, tốt hơn là 4–6 tháng nếu mặt bằng mới, khu chưa quen hoặc cả gia đình sống nhờ tiệm. Khoản này nằm ngoài phí gói nhượng quyền (180, 380 hay 680 triệu) và ngoài tiền mặt bằng, xây dựng cơ bản; nhiều người quên nó và rơi vào cảnh thiếu tiền đúng lúc tiệm đang cần thời gian để có khách.
Khi tính chuyện mở tiệm, con số đầu tiên người ta nhìn là phí gói. Con số thứ hai là tiền đặt cọc, tiền thuê mặt bằng. Rồi tổng hai con số đó trở thành "vốn cần có". Nhưng ngày khai trương không phải là ngày tiệm có lãi. Có tiệm vài tuần đã có lượng khách ổn, có tiệm cần vài tháng, và trong khoảng đó mỗi tháng vẫn phải trả lương, trả thuê, nhập hàng. Không có khoản đệm, chủ tiệm sẽ phải cắt giảm đúng những thứ đang giữ khách, như bớt người giờ đông hay nhập ít hàng, và tiệm càng khó lên. Bài này giải thích vì sao cần vốn lưu động, tính bao nhiêu, và đưa một bảng giả định để bạn tự điền.
Vốn lưu động khác phí gói ở chỗ nào
Theo công bố của Bánh Mì XANH, phí gói đã gồm chuyển giao thương hiệu, hướng dẫn công thức, đào tạo, phần mềm am-thuc.com và setup ban đầu, và hợp đồng 3 năm không thu phí thường niên. Giá gói chưa gồm tiền mặt bằng và xây dựng cơ bản. Như vậy tổng tiền bạn cần chuẩn bị có ít nhất ba phần:
- Phí gói nhượng quyền: Kiosk Xanh 180 triệu, Tiệm Xanh 380 triệu, Flagship Xanh 680 triệu.
- Mặt bằng và xây dựng cơ bản: đặt cọc, tiền thuê trả trước, điện nước, sàn, mặt tiền.
- Vốn lưu động: tiền chạy tiệm hằng tháng trong giai đoạn đầu.
Hai phần đầu là tiền bỏ ra một lần để có tiệm. Phần thứ ba là tiền để tiệm sống được cho đến khi tự nuôi mình. Danh sách đầy đủ những khoản ngoài gói có ở bài khoản chưa gồm trong gói nhượng quyền, còn bức tranh tổng vốn có ở bài tổng vốn thật khi nhượng quyền bánh mì.
Vì sao cần dự phòng vài tháng
Lý do thứ nhất: khách cần thời gian để biết tiệm. Dù thương hiệu đã có người biết, một điểm bán mới ở một con đường mới vẫn phải đợi người qua lại quen mắt, ghé thử, rồi quay lại. Lý do thứ hai: chi phí cố định chạy từ ngày đầu. Tiệm 24h có ít nhất 4–5 người với Kiosk, 7–10 người với Tiệm, lương trả đủ dù tháng đầu khách ít. Tiền thuê không giảm vì tiệm mới. Lý do thứ ba: tháng đầu luôn có chi phí bất ngờ: thiết bị cần thay, người nghỉ phải tuyển lại, hao hụt nguyên liệu cao hơn khi nhân viên chưa quen định lượng.
Hãng công bố doanh thu tham khảo cho từng gói: Kiosk 2–3 triệu mỗi ngày, Tiệm 6–8 triệu, Flagship từ 10 triệu trở lên. Đây là con số tham khảo do hãng công bố, không phải cam kết lợi nhuận, tuỳ mặt bằng, khu vực và cách vận hành. Khi lập kế hoạch vốn lưu động, đừng giả định tiệm đạt ngay mức đó từ tháng đầu; hãy giả định thấp hơn, và để khoản dự phòng gánh phần chênh.
Bảng giả định để tự điền
Bảng dưới là khung để bạn tự điền. Các con số trong cột ví dụ là GIẢ ĐỊNH tròn, tự đặt cho một Tiệm Xanh ở khu dân cư, không phải số liệu của hãng hay của bất kỳ tiệm nào. Thay bằng báo giá thật của mặt bằng, mức lương khu vực của bạn.
| Khoản chi mỗi tháng | Ví dụ GIẢ ĐỊNH | Tiệm của bạn |
|---|---|---|
| Tiền thuê mặt bằng | 25 triệu | |
| Lương nhân viên (8 người, gồm phụ cấp ca đêm) | 65 triệu | |
| Điện, nước, ga (tiệm 24h) | 8 triệu | |
| Nguyên liệu (sốt bếp tổng, bánh, rau, đồ chua, bao bì) | tính theo doanh số, ví dụ 35% doanh thu | |
| Chi phí khác (sửa chữa nhỏ, vệ sinh, văn phòng phẩm) | 3 triệu | |
| Chi phí cố định (không kể nguyên liệu) | 101 triệu |
Với giả định trên, chi phí cố định khoảng 101 triệu mỗi tháng. Dự phòng 3 tháng là khoảng 300 triệu, 6 tháng là khoảng 600 triệu, chưa kể nguyên liệu. Con số này có thể làm bạn giật mình, và đó chính là mục đích: thấy trước để chuẩn bị, hoặc để điều chỉnh mô hình. Kiosk Xanh với ít người, mặt bằng nhỏ sẽ có chi phí cố định thấp hơn nhiều; Flagship thì cao hơn. Bạn có thể làm ba bảng cho ba gói để so.
Bao nhiêu tháng là vừa
Không có con số đúng cho mọi tiệm, nhưng có vài nguyên tắc giúp chọn:
- 3 tháng: mức tối thiểu. Hợp khi mặt bằng ở khu đã đông khách sẵn, chủ tiệm có thu nhập khác, và gói nhỏ như Kiosk.
- 4–6 tháng: hợp khi mặt bằng ở khu mới, khu chưa có nhiều tiệm ăn, hoặc khi chọn Tiệm Xanh, Flagship với chi phí cố định cao.
- Hơn 6 tháng: cân nhắc nếu cả gia đình sống nhờ tiệm, không có thu nhập khác; một phần của khoản này nên tách riêng cho chi tiêu gia đình.
Khoản dự phòng nên để riêng một tài khoản, không trộn với tiền bán hàng hằng ngày. Trộn vào nhau thì rất khó biết tiệm đang tự nuôi mình hay đang ăn dần vào khoản dự phòng.
Theo dõi để biết khi nào không cần dùng đến dự phòng
Vốn lưu động không phải để tiêu hết. Mục tiêu là tiệm sớm tự bù được chi phí và khoản dự phòng còn nguyên càng nhiều càng tốt. Để biết lúc nào đạt, mỗi tuần nên so doanh thu thực với chi phí: doanh thu trừ nguyên liệu (tính theo tỷ lệ thực tế của tiệm) còn lại có đủ chi phí cố định của tuần không. Phần mềm am-thuc.com đi kèm gói có POS và báo cáo bán hàng, giúp bạn có số doanh thu hằng ngày mà không phải cộng tay.
Nếu sau vài tháng tiệm vẫn thấp hơn hẳn mức kỳ vọng, đừng chỉ chờ. Xem lại theo khung giờ, theo món, theo ca; cân nhắc điều chỉnh người, giờ đông, cách giới thiệu món. Bài doanh thu thấp hơn mức tham khảo thì làm gì có danh sách việc cần xem.
Những lỗi hay gặp khi dự trù vốn
Lỗi thứ nhất là tính vốn lưu động bằng doanh thu kỳ vọng. "Tiệm sẽ bán được bao nhiêu mỗi ngày, trừ chi phí còn lãi" là cách tính của tháng thứ sáu, không phải tháng thứ nhất. Lỗi thứ hai là quên các khoản trả trước: nhiều chủ nhà đòi đặt cọc và trả trước vài tháng tiền thuê, khoản này rút ngay vào ngày ký. Lỗi thứ ba là quên lương ngày lễ, Tết; tiệm Bánh Mì XANH mở cả lễ Tết, và lương ngày lễ cao hơn ngày thường nhiều lần theo luật lao động. Lỗi thứ tư là vay để làm vốn lưu động mà không tính tiền lãi vào chi phí cố định. Nếu bạn định vay, xem thêm chuyên mục hợp đồng và chi phí.
Câu hỏi thường gặp
Vốn lưu động có nằm trong phí gói nhượng quyền không?
Không. Phí gói Bánh Mì XANH gồm thương hiệu, công thức, đào tạo, phần mềm và setup ban đầu. Vốn lưu động là tiền bạn tự chuẩn bị để trả lương, thuê, nguyên liệu trong giai đoạn đầu.
Nên dự phòng mấy tháng chi phí?
Tối thiểu khoảng 3 tháng chi phí cố định; 4–6 tháng nếu mặt bằng ở khu mới, gói lớn, hoặc gia đình không có thu nhập khác. Đây là nguyên tắc chung, không phải con số bắt buộc.
Doanh thu tham khảo của hãng có dùng để tính vốn được không?
Có thể dùng làm mốc so sánh, nhưng đó là con số tham khảo do hãng công bố, không phải cam kết lợi nhuận. Khi tính vốn lưu động, nên giả định doanh thu tháng đầu thấp hơn mức tham khảo.
Hợp đồng nhượng quyền có thu phí hằng năm không?
Theo công bố của Bánh Mì XANH, hợp đồng 3 năm không thu phí thường niên. Hết 3 năm, đối tác làm đúng chuẩn được ưu tiên gia hạn với phí khoảng 30% phí khởi điểm.
Tiền nguyên liệu tháng đầu tính thế nào?
Tính theo doanh số dự kiến nhân tỷ lệ nguyên liệu, cộng thêm phần hao hụt cao hơn bình thường vì nhân viên mới chưa quen định lượng. Sau một tháng, dùng tỷ lệ thực tế của tiệm thay cho giả định.
Có nên vay ngân hàng để làm vốn lưu động không?
Có thể, nhưng tiền lãi và tiền gốc trả hằng tháng phải được cộng vào chi phí cố định khi tính số tháng dự phòng. Vay để chạy tiệm mà không tính khoản trả nợ thì bảng vốn sẽ đẹp giả. Điều kiện vay cụ thể nên hỏi trực tiếp ngân hàng.
Tính đủ ba phần vốn trước khi ký
Phí gói, mặt bằng và vốn lưu động: thiếu phần nào cũng làm tiệm chao đảo trong những tháng đầu. Mang bảng chi phí tự điền đến buổi tư vấn, đội nhượng quyền Bánh Mì XANH sẽ giúp bạn rà lại từng dòng với gói phù hợp.
Đăng ký tư vấn nhượng quyền · Hotline nhượng quyền 0918 83 22 83 · Xem ba gói nhượng quyền